Beste cameratelefoons vergelijken

Waar let je op bij een cameratelefoon?

Begin bij wat je fotografeert. Wie vooral kinderen en huisdieren binnen vastlegt, heeft iets anders nodig dan wie op vakantie wil inzoomen of in het donker een concert filmt. Daarna kijk je naar de drie dingen die het beeld echt bepalen: hoeveel licht de sensor opvangt, welke lenzen erop zitten, en wat de software met het resultaat doet.

Waarin verschillen cameratelefoons echt?

Op deze punten loopt het aanbod hierboven uiteen.

• Sensorgrootte: een grotere sensor vangt meer licht op, en dat merk je het sterkst bij schemer en binnen; al zorgt dat wel voor een dikkere camerabult.
• Telelens: alleen een echte telelens, al dan niet periscopisch, levert detail bij inzoomen; zonder zo'n lens snijdt het toestel uit het beeld.
• Stabilisatie: die bepaalt of een foto bij weinig licht scherp blijft en of video rustig blijft. Het verschil tussen toestellen is hier groot.
• Selfiecamera: de camera aan de voorkant krijgt veel minder aandacht dan die aan de achterkant, terwijl veel mensen hem het vaakst gebruiken.
• Beeldverwerking: twee toestellen met dezelfde sensor leveren verschillende foto's, omdat merken anders kiezen in kleur, contrast en ruisonderdrukking.

Bij daglicht maken deze toestellen allemaal een foto die ruim voldoet. Het kiezen gaat dus over de moeilijke omstandigheden: weinig licht, veel contrast, beweging en afstand.

Wat levert een duurdere camera je op?

Minder dan de reclame suggereert, en meer dan je denkt zodra het licht wegvalt. Bij daglicht is het verschil tussen het middensegment en de top grotendeels verdwenen: een midrange smartphone maakt buiten een foto waar je niets aan mist. De meerprijs in de top zit in drie dingen: een grotere sensor, een echte telelens, en het vasthouden van scherpte bij weinig licht en beweging. Fotografeer je vooral buiten en op vakantie bij mooi weer, dan betaal je in de top voor kwaliteit die je niet benut.

Er is ook een grens waar de telefoon ophoudt. Ver inzoomen, bewegende onderwerpen in het donker en echte scherptediepte blijven het terrein van een camera met een grote sensor en verwisselbare lenzen. Wie dat serieus doet, komt verder met een losse camera dan met het duurste toestel uit dit overzicht.

Waarom megapixels weinig zeggen

Megapixels zeggen weinig, omdat je ze bijna nooit krijgt. Moderne sensoren voegen groepjes van vier of negen fotodiodes samen tot één beeldpixel, pixel binning genoemd, waardoor een toestel met een 50- of 200-megapixelsensor standaard een foto van rond de 12 megapixel oplevert. Dat is geen zuinigheid maar een bewuste keuze: samenvoegen levert minder ruis, en dat weegt zwaarder dan detail dat je op een telefoonscherm nooit ziet. Google doet dat op de Pixel expliciet, waarbij een sensor van tientallen megapixels in de camera-app standaard een foto van 12 megapixel oplevert.

Het getal op de doos zegt dus vooral iets over marketing. Wat de kwaliteit bepaalt, is hoeveel licht de sensor als geheel opvangt, en wat de beeldverwerking daarmee doet.

Zoom: optisch, periscopisch of digitaal

Alleen een lens levert echt detail. Een telelens brengt onderwerpen op afstand echt dichterbij, zonder dat er detail wordt bijverzonnen. De keerzijde is dat zo'n lens meestal een kleinere sensor en een kleinere opening heeft, waardoor hij bij weinig licht minder presteert dan de hoofdcamera. Een periscooplens past in een dunne behuizing doordat een prisma het licht een kwartslag ombuigt. Digitale zoom snijdt daarentegen uit het beeld en vult de rest met software aan. Dat is de afgelopen jaren veel beter geworden, maar detail dat er optisch niet is, kan er niet bij komen. Let dus op het aantal lenzen en hun bereik, niet op de hoogste zoomfactor in de advertentie.

Hoe betrouwbaar is een camerascore?

Een camerascore is bruikbaar als richting, maar niet als eindoordeel. De bekendste is de score van DXOMARK, dat telefooncamera's test in een vast ingerichte laboratoriumopstelling en daar subscores voor foto en video aan koppelt. Dat levert vergelijkbare metingen op, maar er zijn drie dingen om te weten.

• De weging is niet openbaar: DXOMARK noemt de omrekening van subscores naar het eindcijfer zelf vertrouwelijk, dus waarom een toestel twee punten hoger eindigt, is niet na te rekenen.
• Het bedrijf verdient aan de industrie die het beoordeelt: het verkoopt testapparatuur, rapporten en afstemmingsadvies aan fabrikanten. DXOMARK zegt dat scores niet te koop zijn en dat het ook toestellen test van merken die geen klant zijn, maar de dubbelrol van tester en adviseur blijft een punt dat de vakpers terecht benoemt.
• Scores zijn niet over de jaren vergelijkbaar: de testmethode is meermalen uitgebreid en oude resultaten worden dan opnieuw berekend. De schaal is bovendien nooit bij 100 gestopt: topmodellen zitten inmiddels ver daarboven, waardoor een vaste drempel niets meer zegt.

Leg een score daarom naast andere maatstaven. De Consumentenbond koopt toestellen zelf in en geeft aparte cijfers voor foto, selfie en video. Het VCX-Forum publiceert zijn methodiek en weging openbaar, met de kanttekening dat fabrikanten er lid van zijn. En blindvergelijkingen, waarbij mensen zonder merknaam foto's kiezen, leveren vaak een andere winnaar dan een labscore, omdat ze voorkeur meten en geen meetwaarde.

Wat AI met je foto doet

Beeldverwerking met AI is het punt waar het kiezen van een cameratelefoon steeds meer over gaat. De beeldverwerking in een telefoon versterkt niet alleen wat er is, maar vult ook aan wat er niet is. In 2023 zette een test bij Samsung het ijkpunt: een Reddit-gebruiker maakte een maanfoto opzettelijk onscherp, zette die op een beeldscherm en fotografeerde hem met een Galaxy, waarna het toestel maandetails leverde die in de bron niet zaten. Samsung ontkende dat er beeld werd overgeplakt, maar beschreef wel een op deep learning gebaseerde detailversterking. Daarmee staat vast dat een telefoon detail toevoegt dat niet is opgenomen.

De industrie markeert het inmiddels zelf. Google voegt in zijn recente Pixels aan elke foto uit de camera-app herkomstgegevens volgens de C2PA-standaard toe, en Samsung ondersteunt diezelfde Content Credentials voor met AI bewerkte beelden. Daar komt regelgeving bij: de transparantieverplichtingen van de Europese AI-verordening vragen dat AI-gegenereerde of gemanipuleerde output machineleesbaar gemarkeerd is. Praktisch gevolg voor jouw keuze: let niet alleen op hoe mooi een foto is, maar ook op hoeveel het toestel zelf verzint, en of dat terug te zien is.

Het jargon in één blik

Wie handmatig wil fotograferen, komt drie instellingen tegen die samen de belichting bepalen.

• ISO: de lichtgevoeligheid. Hoger laat meer licht door, maar geeft meer ruis, dus een hoge maximale ISO-waarde is geen kwaliteitskenmerk.
• Sluitertijd: hoelang de sensor licht ontvangt. Kort bevriest beweging, lang vangt meer licht maar vraagt een stabiele telefoon of een statief.
• Diafragma: de opening van de lens, in een f-getal. Een lager getal betekent een grotere opening, dus meer licht en een onscherpere achtergrond.

De automatische stand doet dit allemaal zelf, en doet het goed; handmatig loont vooral bij tegenlicht, in een donkere zaal of bij een lange opname van de sterrenhemel.

Hoe de cameratelefoon de losse camera verdrong

De eerste commerciële cameratelefoon was de Kyocera Visual Phone VP-210 uit 1999, met een camera aan de voorzijde die bedoeld was om te videobellen. De Sharp J-SH04 uit november 2000 was de eerste voor de massamarkt, met de camera aan de achterkant en de mogelijkheid het beeld over het mobiele netwerk te versturen. Dat laatste was de doorbraak, en Philippe Kahn had in juni 1997 al laten zien waarom: hij koppelde in het ziekenhuis een digitale camera, een laptop en een mobiele telefoon aan elkaar en stuurde de foto van zijn pasgeboren dochter direct naar familie en vrienden. Niet de eerste foto met een telefoon, maar wel de eerste die meteen gedeeld werd. In 2008 verkocht Nokia meer camera's dan welke cameraproducent ook.

Eén toestel uit die geschiedenis verdient een aparte vermelding, omdat het de megapixeldiscussie van hierboven al in 2012 besliste: de Nokia 808 PureView had 41 megapixel, maar de hele filosofie draaide om het samenvoegen van pixels tot één beter beeldpunt. Dat is precies wat vandaag pixel binning heet, en de rest van de markt nam het jaren later over.

Veelgestelde vragen over cameraphones (FAQ)