5G-telefoons vergelijken
5G-telefoons zijn inmiddels de regel en niet de uitzondering: boven het instapsegment zit 5G in vrijwel elk nieuw toestel. De vraag is dus niet of je het krijgt, maar wat je eraan hebt en op welke 5G-banden je moet letten. Aan het ene merk of toestel verdienen we niet meer dan aan het andere, dus de volgorde zegt niets over onze voorkeur. Gebruik de filters om het overzicht terug te brengen tot wat jij zoekt.
Heb je een 5G-telefoon nodig?
Voor de meeste mensen is dat geen keuze meer, maar een bijproduct: het 5G-modem zit in de chip van vrijwel elke nieuwe telefoon. De keuze die wél telt, is of het toestel de band ondersteunt waar de snelheid in Nederland vandaan komt.
Waarin verschillen 5G-telefoons echt?
Op deze punten loopt het aanbod hierboven uiteen.
- Ondersteunde banden: de 3,5 GHz-band (n78) levert in Nederland de snelheid, de 700 MHz-band (n28) de dekking. Een toestel dat n78 mist, krijgt wel 5G, maar niet het snelle deel.
- 4G-only naamgenoten: in het instapsegment bestaan veel modellen in een 4G- en een 5G-versie met bijna dezelfde naam. Ondersteunt de 5G-versie n78 niet, dan biedt die weinig meer dan zijn 4G-tweeling.
- Aantal banden: hoeveel 5G-banden een toestel aankan, bepaalt of je buiten Nederland ook op 5G zit.
- Accuduur: 5G vraagt meer van de accu dan 4G, dus bij een toestel dat je de hele dag op 5G gebruikt, weegt de accucapaciteit zwaarder.
Elk toestel in dit overzicht kan 5G, en elk toestel valt automatisch terug op 4G waar 5G niet beschikbaar is. Het kiezen gaat dus over de banden en over de rest van het toestel, niet over de vraag of het 5G haalt.
Let op de 3,5 GHz-band als je de hoogste snelheden van je 5G-abonnement wilt halen.
Kies bewust 4G als je vooral belt en appt en op prijs let; zie de 4G-telefoons.
Let op de accu als je veel onderweg streamt of een hotspot deelt.
Wat levert 5G in Nederland op?
Sinds juli 2024 een stuk meer dan daarvoor. De 3,5 GHz-band, jarenlang bezet gehouden door het satellietstation in Burum, is op 1 juli 2024 geveild; KPN, Odido en VodafoneZiggo kregen elk 100 MHz. Odido en KPN zetten die band binnen twee weken aan, eerst op de drukste locaties en daarna gefaseerd verder.
In de praktijk haal je op 5G in Nederland doorgaans enkele tientallen tot enkele honderden megabits per seconde. Op een 3,5 GHz-mast met weinig drukte kan dat ruim boven de 500 Mbit/s uitkomen en soms richting 1 Gbit/s. De 20 Gbit/s die bij 5G vaak genoemd wordt, is een eis uit de ITU-specificatie voor piekcapaciteit, waarbij alle radiocapaciteit aan één verbinding wordt gegeven; die snelheid haalt geen enkele gebruiker in de praktijk.
Let op de band, niet op het logo
Het 5G-logo in de statusbalk zegt niets over de snelheid. 5G op 700 MHz reikt ver en komt goed door gebouwen, maar is nauwelijks sneller dan goed 4G. 5G op 3,5 GHz is wél merkbaar sneller, maar reikt minder ver, waardoor de dekking per plek verschilt.
| Band | Frequentie | Waarvoor |
|---|---|---|
| n28 | 700 MHz | Dekking: binnenshuis en buiten de stad |
| n78 | 3,5 GHz | Snelheid: capaciteit op drukke plekken |
Zo controleer je of een toestel n78 ondersteunt
Dat is in de specificaties te zien. Zoek daar de lijst met ondersteunde 5G-banden en kijk of n78 erbij staat. Let daarbij op de volledige modelnaam, want van hetzelfde toestel bestaan vaak uitvoeringen per regio met een andere bandenset. En koop je een toestel buiten de Europese markt om, bijvoorbeeld via import, dan kan de bandenset afwijken van wat je in Nederland nodig hebt.
Welke 5G-termen je kunt negeren
Een paar termen die veel langskomen en voor jouw keuze niets veranderen. De Nederlandse consumentennetwerken draaien 5G non-standalone, waarbij de 5G-radio aan een 4G-kern hangt. Pas bij standalone 5G worden netwerkslicing en bellen volledig over 5G mogelijk, en standalone 5G is hier voor consumenten nog niet in gebruik. 5G-Advanced, de doorontwikkeling die in 2024 in de standaard is vastgelegd, is geen nieuwe generatie en vraagt geen nieuw toestel.
Dat geldt ook voor mmWave, 5G op frequenties boven de 24 GHz, waarover je in de Verenigde Staten en Japan meer hoort dan hier. De 26 GHz-band is in Nederland niet uitgegeven, en of die landelijk geveild wordt, is niet besloten. Eén mmWave-zendpunt dekt bovendien maar een paar honderd meter, wat een zeer dicht en duur netwerk vraagt, en de meeste toestellen buiten de Verenigde Staten ondersteunen het niet eens. Zelfs in landen die mmWave wel hebben, komt maar een klein deel van de verbindingen op die techniek terecht.
Veel mensen stellen ook de gezondheidsvraag. Voor de frequenties die 2G tot 5G en Wi-Fi in Nederland gebruiken, is geen verband met gezondheidsschade aangetoond. Dat is de conclusie van de Gezondheidsraad, die risico's niet volledig uitsluit en daarom blijvend onderzoek en het aanhouden van de blootstellingslimieten adviseert; het Kennisplatform Elektromagnetische Velden vat dat advies samen.
Waar val je op terug?
Op 4G, en dat is in Nederland een stevige bodem. De oudere netwerken verdwijnen namelijk: Vodafone zette 3G in 2020 uit en KPN in 2022, waardoor 3G alleen bij Odido nog in de lucht is, en 2G wordt vooral nog gebruikt door alarmsystemen, pinautomaten en auto's. Voor jouw keuze betekent dat maar één ding: een nieuw toestel komt in Nederland niet zonder netwerk te zitten, een heel oud toestel wel.
Zijn er nog nieuwe telefoons zonder 5G?
Ja, in het instapsegment en bij de eenvoudige toestellen. Fabrikanten brengen daar bewust 4G-only modellen uit, vaak naast een 5G-versie met bijna dezelfde naam, waarbij alleen de toevoeging 4G of 5G het verschil aangeeft. Let bij een goedkoop toestel dus op de volledige modelnaam, en bekijk zo nodig het overzicht met 4G-telefoons.
Veelgestelde vragen over 5G-telefoons (FAQ)
Voor bellen, appen, navigatie en video kijken is goed 4G ruim voldoende. 5G merk je vooral op drukke plekken, waar een 4G-mast vastloopt en 5G de capaciteit erbij levert, en bij het snel delen van grote bestanden onderweg. In vrijwel elke nieuwe telefoon boven het instapsegment zit 5G inmiddels standaard, dus meestal krijg je het er gewoon bij.
5G op de 700 MHz-band dekt vrijwel het hele land, maar is maar beperkt sneller dan 4G. Het snelle 5G op 3,5 GHz wordt sinds juli 2024 gefaseerd uitgerold en is dus niet overal beschikbaar. De vergunningen eisen buitenshuis dekking op minstens 98 procent van het oppervlak van elke gemeente, met minimaal 10 Mbit/s.
Bereik tegenover snelheid. De 700 MHz-band komt ver en goed door muren, maar levert weinig snelheidswinst boven 4G. De 3,5 GHz-band is merkbaar sneller en biedt veel meer capaciteit, maar reikt minder ver. Controleer daarom of een toestel band n78 ondersteunt, want zonder die band mis je juist het snelle deel van 5G.
Voor de frequenties die in Nederland voor 2G tot 5G en Wi-Fi worden gebruikt is geen verband met gezondheidsschade aangetoond, aldus de Gezondheidsraad en de WHO. Risico's zijn niet volledig uit te sluiten, en daarom adviseert de Gezondheidsraad blijvend onderzoek en het aanhouden van de blootstellingslimieten. Het RIVM meet dat de blootstelling in Nederland binnen die normen blijft.
